Lân
fan
taal

Zoek als iedereen naar alles met trefwoord 
Literair vertalen: een vak apart.

Vertalen wordt in onze meertalige samenleving van steeds groter belang. Op nationaal en internationaal niveau is de aandacht hiervoor, op literair gebied, de afgelopen jaren dan ook sterk aan het groeien. Er zijn opleidingen voor literair vertalers opgericht, en ook op artistiek vlak worden schrijvers en vertalers steeds vaker samen voor het voetlicht gebracht.
Voor Leeuwarden als UNESCO City of Literature is het van belang om niet alleen makers en schrijvers te stimuleren, maar ook vertalers. Zeker vertalers die thuis zijn in het vertalen van Fryske literatuur naar buitenlandse talen zijn schaars. Literair vertalen is een vak apart. De Amerikaanse Robert Frost zei zelfs: ‘Poëzie is dat wat in vertaling verloren gaat’.

Het aantrekkelijk maken van literair vertalen hangt natuurlijk samen met het aantrekkelijk maken van het literaire veld. Speciaal voor de uitgave Swallows and Floating Horses, An Anthology of Frisian Literature, een belangrijk boekwerk dat verscheen in 2018 en waarin een overzicht van de Friese literatuur wordt ontsloten voor de rest van de wereld (!), heeft een aantal zeer ervaren vertalers (Nederlands- en/of Engelstalig) zich eerst toegelegd op het Fries om de vertalingen in het boek te kunnen realiseren. Dat wil zeggen: omdat er een project was, werd een bestand vertalers geënthousiasmeerd om zich het Fries eigen te maken.

Door het verlevendigen van het literaire (vertaal)klimaat kunnen we het Fries beter ontsluiten. Dat kan bijvoorbeeld door het verlenen van opdrachten, waardoor het aantrekkelijker wordt om Frysk te vertalen op een professioneel, artistiek niveau. Gebruikmaken van het Fries, naast andere talen, wordt dankzij de toegang tot een netwerk van vertalers ook voor de jongere generaties – zowel makers als publiek – meer een vanzelfsprekendheid, in plaats van een drempel.

Kortom: om een inclusief cultureel klimaat te bewerkstelligen, moeten we onze taal en cultuur openstellen. De ervaring leert dat andere cultuurgebieden (in Nederland en daarbuiten) uitermate geïnteresseerd zijn in de Friese en de noordelijke cultuur: onze taal, onze geschiedenis, ons landschap, onze mystiek. Aan ons de taak om deze voor anderen te ontsluiten door een actief vertaalklimaat te stimuleren.