Lân
fan
taal

Zoek als iedereen naar alles met trefwoord 
Lezen.

Fers
Een organisatie die samen met bibliotheken, culturele en maatschappelijke partners werkt aan projecten die bijdragen aan een leven lang leren, zodat iedereen mee kan blijven doen aan de samenleving.

De bibliotheek op school

Een strategische aanpak van bibliotheken in samenwerking met het onderwijs om lees- en taalachterstanden tegen te gaan door een bibliotheek op school en de structurele inzet van leesconsulenten. Om kinderen te helpen de vaardigheden te ontwikkelen die ze nodig hebben voor een kansrijke toekomst én om problemen als laaggeletterdheid op latere leeftijd te voorkomen is zo vroeg mogelijk starten met het bevorderen van taal- en leesplezier essentieel. Er is bovendien een samenwerkingsovereenkomst met de Pabo, waar de bibliotheek een strategische partner is tijdens het schooljaar als het gaat om jeugdliteratuur, leesmotivatie en leesplezier.

digiTaalhuizen in de Friese bibliotheken
In Fryslân bevinden zich 36 zogenaamde digiTaalhuizen in de Friese bibliotheken. Een digiTaalhuis is een herkenbare fysieke plek voor volwassenen. Er zijn meer dan 3500 deelnemers per jaar. Hier leren zij beter lezen, schrijven, rekenen en omgaan met de computer en internet. Zij volgen er cursussen, krijgen individuele ondersteuning of worden doorverwezen van of naar andere instellingen bij een specifieke hulpvraag. In het digiTaalhuis is een basiscollectie van lees-, les- en toetsmaterialen (fysiek en digitaal) voor laaggeletterden beschikbaar om mee te kunnen oefenen en professionele begeleiding.

Leen een Fries
Met Leen een Fries leen je geen boeken, maar mensen. Er zijn zulke mooie verhalen, talenten, ervaringen, kennis en mensen in Fryslân. Mensen die ergens veel van weten, omdat het hun werk, hobby of passie is. En mensen die iets willen weten, leren of ontdekken. Deze mensen willen de Friese bibliotheken aan elkaar verbinden. Echt kennis maken! Van elkaar leren, gewoon een leuke dag hebben, nieuwe mensen ontmoeten en met een beetje (idealistisch) geluk elkaar ook beter begrijpen door gewoon naar elkaars verhalen te luisteren.

Programmering Friese bibliotheken

Jaarlijks organiseren de Friese bibliotheken honderden bijeenkomsten, cursussen, workshops et cetera, gericht op een leven lang ontwikkelen. Waaronder taalcafés, ‘language cafés’, ‘the awesome bookclub’, voorleeswedstrijden, schrijfworkshops en bijvoorbeeld een ‘summerschool’ rondom de boeken van Andy Griffiths.

BoekStart
BoekStart is een landelijk programma dat zich richt op het stimuleren van voorlezen aan baby’s en jonge kinderen. Ouders van jonge kinderen kunnen ter ondersteuning hiervan een BoekStartkoffertje afhalen bij de Bibliotheek. In Fryslân maakt Fries lezen ook onderdeel uit van het Boekstartkoffertje. Daarnaast wordt in samenwerking met Stichting Lezen gewerkt aan een specifieke training voor boekstartcoaches in Fryslân rondom meertaligheid.

De BoekStartcoach is een opgeleide leesconsulent van de bibliotheek, die alle jonge ouders informeert over BoekStart, maar met name tijd uittrekt om laaggeletterde ouders te informeren over het belang van (voor)lezen en het bezoeken van de bibliotheek. De BoekStartcoach heeft een eigen plek in de wachtruimte van consultatiebureaus.

BoekStart in de Kinderopvang is een programma om voorlezen op de kinderopvang te professionaliseren. Een kinderopvang die deelneemt aan BoekStart creëert een goed voorleesklimaat met een actuele collectie, dagelijks voorlezen, geschoolde medewerkers en aandacht voor taalzwakke kinderen. In Fryslân zijn 140 BIK-locaties.

Nationale Voorleedagen
De Nationale Voorleesdagen worden jaarlijks georganiseerd om het voorlezen aan jonge kinderen (peuters en kleuters) die zelf nog niet kunnen lezen te stimuleren. Tijdens de Nationale Voorleesdagen worden door de bibliotheken in Fryslân 3.500 Friestalige Tomke boekjes verspreid om het (voor)lezen in de Friese taal te stimuleren.

Frysklab / makkersplakken yn de biblioteek
Frysklab is het eerste mobiele ‘bibliotheekfablab’ ter wereld. Inmiddels zijn in Fryslân vier bibliotheeklabs en het aantal is stijgende. Ongeveer 12.500 kinderen in Fryslân hebben deelgenomen aan een sessie in de Frysklab-bus en duizenden kinderen en volwassenen nemen per jaar deel aan een activiteit in de vier bibliotheeklabs. Doel is ervoor te zorgen dat kinderen de digitale geletterdheidsvaardigheden ontwikkelen die ze nodig hebben voor een kansrijke toekomst. Dit zijn vaardigheden die noodzakelijk zijn voor hun toekomst. Kinderen die niet digitaal geletterd zijn, zijn namelijk de analfabeten van de toekomst. Het project krijgt inmiddels navolging in onder andere Zweden en Amerika.

Zinspinsels
In samenwerking met de Friese bibliotheken en Lân fan Taal ontwikkelde Fers de vertelplaat ‘Zinspinsels’ voor alle 50.000 basisschoolkinderen in Fryslân. De vertelplaat is geïllustreerd door de bekende illustrator Charlotte Dematons. Het doel van de vertelplaat is kinderen te laten spelen met taal, ze te laten ontdekken wat taal voor hen betekent. Dat taal zoveel meer is dan regels en grammatica, namelijk een manier om je te uiten. Taal verbindt en maakt onderdeel uit van je identiteit.

Les Nô

Om het lezen in het Fries onder jongeren, brugklassers in het bijzonder, te stimuleren ontwikkelden Afûk, Cedin en FERS, samen met de Stichting Lezen, het project Lês No. Omrop Fryslân is ook een vaste partner. De combinatie van een goed boek, een televisieserie of vlog en aansprekend lesmateriaal heeft gezorgd voor enthousiasme onder de docenten én onder de leerlingen. Met Lês No wordt al vijf jaar tussen de 3000 en 4000 brugklassers in Fryslân bereikt. Van hen geeft 70% aan beter Fries te kunnen lezen en bijna 50% geeft naar aanleiding van dit boek aan nog eens een Fries boek te willen lezen.

Tomke
Tomke is een voorlees- en taalstimuleringsprogramma voor peuters. Jaarlijks worden 30.000 boekjes verspreid via ruim 400 bibliotheken, kinderdagverblijven en peuterspeelzalen en wordt aan 12.500 kinderen voorgelezen. Naast de 30.000 Friestalige boekjes zijn er ook 500 boekjes in het Stellingwerfs, Bildts en Terschellings

Kunstkade. Schrijven & Letteren
Kunstkade wil alle inwoners van Leeuwarden de mogelijkheid geven op een eenvoudige manier een vorm van cultuureducatie te vinden die past bij de persoonlijke wensen en behoeften. Of je nu 8 bent of 80, of je beginner of gevorderde bent, het maakt niet uit.